نظریات دانشمندان در مورد سیاه چاله ها

 

1.نظریه ی انحنای فضا(در سال 1917):

فرض کنیم روی یک تشک گلوله سنگینی می اندازیم در این حالت خواهیم دید که گلوله حالت انحنایی روی تشک ایجاد کرده است.حال اگر توپ کوچکی را روی تشک رها کنیم از انحنای ایجاد شده عبور خواهد کرد ودر کنار گلوله خواهد افتاد. ماجرای سیاه چاله ها هم طبق نظریه ی نسبیت عام انیشتن درست به همین صورت است.به طوری که جرم زیاد سیاه چاله ها باعث انحنای فضا-زمان می شود و اجرام را به طرف خود می کشد ویک حلقه ی زمانی در سیاه چاله ایجاد می شود واگر به فرض مثال شما از این حلقه عبور کنید احساس خواهید کرد زمان دچار اختلال شده است وفردا همین دیروز می شود که در این حالت هرروز شما به عقب بر می گردید.

 

2.نظریه ی وجود سیاه چاله های ریز:

این نظریه در سال 1971 توسط ویلیام هاوکینگ ارایه شده طبق گفته  هاوکینگ در اغاز پیدایش جهان و زمان که بیگ بنگ رخ دا دتعدادی  از ذرات معلق در فضا به علت فشار و چگالی بسیار زیاد ماده به یکدیگر پیوسته و سیاه چاله های ریزMini Blackholes را که اندازه بعضی انها برابر اندازه ی یک سیاره می باشد  وبعضی دیگر به قدری کوچک و پرچگال هستند که تقریبا به اندازه ی یک پروتون حجم ودر حدود یک میلیارد تن جرم دارند و می توان این طور توجیه کرد که تشکیل سیاه چاله های ریز در واقع به علت وجود شرایط جوی استثنایی، دران زمان اتفاق افتاده است. بنا برمحاسبات انجام شده توسط هاوکینگ ،برخی از اخترشناسان تصور می کنند که اگر سیاه چاله های ریزی که در زمان بیگ بنگ تشکیل شده اند ،وجود داشته باشند احتمالا باید در زمانهای نچندان دور منفجر شوند که اگر این اتفاق بیفتد پرتوهای گاما تولید خواهد شد که می توان با دستگاه های پیشرفته انها را رصد نمود.

استفان هاوکینگ این نظریه را با ترکیب نظریه ی نسبیت عام انیشتین و مکانیک کوانتومی مطرح کرده است.

3.محاسبات ونظریات کارل شوارتسشیلد:

نظریه ی شوارتسشیلد در سال 1916 ارایه شد.بیانگر ان است که وقتی جرم زیادی از ماده در جسم کوچکی جمع شود ماده ی حاصل بسیار متراکم خواهد شد که این همان مفهوم سیاه چاله می باشد.

شعاع شوارتسشیلد(انحنای فضا- زمان )

یعنی فاصله ی مرکز تا شعاع قسمتی که نور دران محوطه قادر به فرار نمی باشد را به این دلیل که اولین بار شوارتسشیلد ان را محاسبه کرد به نام شعاع شوارتسشیلد خواندند.طبق این محاسبات دانشمندان امکان وجود تکینگی (محلی که اجرام بلعیده شده توسط سیاه چاله در انجا ته نشین می شوند ) را مطرح کردند ،که در این محل دیگر قوانین انیشتین کارساز نمی باشد. علاوه براینها در بیرونی ترین قسمت سیاه چاله ها مرزی وجود دارد که افق پدیده (ٍEven horizon) نامیده می شود که اگر چیزی به ان وارد شود ناچار به طرف مرکز سیاه چاله رانده می شود.

4.نظریه ی تبخیر سیاه چاله ها :

این نظریه نیز توسط استفان هاوکینگ بیان شده است وگفته شده که مقداری از انرژی گرانشی سیاه چاله ها که از حد شعاع شوارتسشیلد هم فراتر می روند قسمتی از جرم انها را نیز به همراه خود می برند  که این موضوع سبب می شود سیاه چاله ها به مرور زمان تبخیر شوند اما میزان تبخیر به جرم اولیه سیاه چاله بستگی دارد که هر چقدر چگال تر باشد میزان بدست اوردن جرم (با ربایش بیشتر )بالاتر از موقعی است که جرم خودرا از دست بدهد بنابراین عملا این گونه سیاه چاله ها از لحاظ جرمی ثابت باقی می مانند ولی در سیاه چاله های کوچکتر این موضوع برعکس می باشد.

 

سیاه چاله

 قبل از هر چیز از خانم عباس پور برای این مقاله کمال تشکر را دارم وباید عرض کنم که در پست بعدی به بررسی نظریات دانشمندان راجع به سیاه چاله خواهیم پرداخت.

سیاه چاله ها

اگر در یک شب صاف با چشم غیر مسلح به اسمان بنگریم تعداد زیادی اختر و سیاره و ماه و ماهواره را مشاهده می کنیم.حالا فرض کنید با یک تلسکوپ کوچک در حال مشاهده ی اسمان هستیم در این حالت ممکن است چند خوشه ستاره ای ،تعدادی سحابی با اجرام اسمان دیگری را ببینیم، بعد از اینکه با چشم غیر مسلح و یک تلکسوپ کوچک به اسمان زیبا نگریستیم اکنون با یک رادیو تلسکوپ بزرگ در نیومکزیکو (VLA) یا در کالیفرنیا به رصد اسمان بپردازیم ،در این صورت سطح ماه یا سیارات نزدیک به زمین،غول سرخ ،کوتوله سفید ،یا یک کوازار را خواهیم دید.بوسیله عکس های گرفته شده توسط تلسکوپ های فضایی یا فضاپیماهای بدون سرنشین از ابرنواختران،خوشه های کهکشانی یا سیارات،کهکشانها یا سیارات دور دست،شهاب سنگ ها،ستاره های دنباله دار،و چیزهای دیکر در اختیار ما گذاشته اند درباره انها اطلاعاتی کسب می کنیم اما اجرامی اسمانی وجود دارند که با هیچ وسیله ای قابل رویت نیستند مگر اینکه بوسیله ی نور دیده شوند . این اجرام کهسیاه چاله نام دارند در صورتی که در حال بلعیدن یک اختر پر نور هستند دیده خواهند شد. هنگام جذب اختران و اجرام اسمانی دیگر توسط سیاه چاله ،مقداری اشعه ی X و پرتوهای گاما (در سیاه چاله های ریز) تولید میشود که دانشمندان توانسته اند به وسیله ی دستگاه های پیشرفته این امواج نامرئی را رصد کنند. در واقع سعی داریم یک تفکری صحیح در مورد سیاه چاله ها ،چگونگی تشکیل انها ،ویژگی مادی ،اختلالات حاصل از انها در فضا و زمان ،نظریات مهم ارائه شده بوسیله دانشمندان در طول قرون مختلف و نتیجه گیری از انها داشته باشیم.

می دانیم که اجسام هر چقدر چگالی بیشتری داشته باشند قدرت جاذبه انها نیز بیشتر است مثلا اگر زمین ما چگالیش از این حد هم بیشتر می شد م.وشک های ساخته شده ،سوخت وانرژی بیشتری نیاز داشتند تا بتوانند از جاذبه ی زمین فرار کنند حال اگر جسمی را تصور کنید که فوق العاده فشرده و پرچگال باشد که حتی نور ،سریعترین چیز در کیهان هم نتواند از تله ی گرانش ان بگریزد ،به تراکم جاذبه نامحدود سیاه چاله ها پی خواهید برد.

در واقع علت اینکه سیاه چاله ها، اجرامی سیاه هستند این است که انها نوری راکه دارند جذب می کنند و همچون اخترانی هستند که سوخت هسته ای به اتمام رسیده، پس فاقد انرژی هستند و تنها برتری انها نسبت به دیگر اجرام این است که جاذبه بیشتری دارند.

چگونگی تشکیل سیاه چاله ها:

هر اغازی پایانی دارد و هر تولدی نیز مرگ.سحابی هایی که در فضا به طور معلق هستند عامل تشکیل اختران جدید می باشند.اگر در نزدیکی یک سحابی اختری در حال منفجر شدن باشد موجی که از انفجار ان اختر به سحابی برخورد می کند باعث میشود که یک قسمت سحابی چگالی بیشتری داشته باشد(سحابی هایی که در حالت عادی چگالی همگن دارند) .یعنی اتم های هیدروژن به یکدیگر می پیوندند ومولکول هیدروژن را تشکیل می دهندوبه این ترتیب ان قسمت متراکم تر می شود.در این حالت یک نیرو به طرف داخل سحابی و یک نیرو به طرف خارج سحابی وارد می شود که نیروی روبه داخل ان به تراکم گاز وغبار تشکیل دهنده اختر مربوط است.(هرچقدر جرم زیادی گاز وغبار در ابعاد کوچک جمع شود نیروی گرانش بیشتر می شود).

اگر نیرویی که به طرف خارج وارد می شود طوری باشد که قسمت چگالتر بتواند از سحابی جدا شود اختر پدید می اید.البته نیروی خارجی که اختر تازه تشکیل شده به سحابی و نیرویی که سحابی به اختر مورد نظر وارد می کندبرابر باشد اختر به شکل کره در می اید .در هسته ی اختر که همجوشی هسته ای صورت می گیرد چهار هسته ی هیدروژن به یک اتم هلیم تبدیل می شود که در این واکنش چند گرم از ان به صورت انرژی ازاد می شود ،

(4gr) 4H => He (3.96gr)در این واکنش 0.04gr به صورت انرژی ازاد شده است.

البته در اخترانی که دمای هسته ی انها زیاد استعناصر سنگین تری مانند کربن هم تولید میشود و مقدار انرژی حاصل از همجوشی از رابطه معروف E=MC^2 به دست می اید.

اختران میلیون ها یا میلیارد ها سال به همین ترتیب به بقای خود ادامه می دهند اما زمانی که هیدروژنی برای تولید انرژی باقی نمانده باشد مرگ اختر فرا می رسد در اواخر عمر اختران، انها به غول سرخ تبدیل می شوند یعنی اختر ابتدا منقبض می شود بعد انقدر انرظزی ذخیره شده ازاد می شود که اختر را منفجر می کند ودر این حالت چون دما کاهش می یابد رنگ اختر به سرخی می گراید.

اخترانی که به اندازه ی خورشید یا کوچکتر هستند به کوتوله ی سفید تبدیل می شوند که طبق محاسبات انجام شده توسط دانشمندان یک قاشق چایخوری از کوتوله سفید حدود 3تا 4 تن جرم دارد.

اما اگر اندازه ی اختر 1.4 برابر جرم خورشید باشد  ستاره نوترونی پدید می اید . در این اختر الکترون و پروتون باهم ترکیب شده و نوترون تولید می شود ویک قاشق چایخوری از ان 5 میلیون تن جرم دارد.

اگر جرم اختر 3 تا 3.5 برابر جرم خورشید باشد ان اختر به سیاه چاله تبدیل می شود.واین اتفاق زمانی رخ می دهد که اختر سوخت هسته ای خود را به طور کامل از دست داده باشد ودر نتیجه نیروی گرانش موجود در خود ان براختر غلبه کرده وباعث فروریزش ان به داخل و تشکیل سیاه چاله می شود.از این موضوع می توان نتیجه گرفت که سیاه چاله ها از اختران بسیار متراکم وپرجرم وبزرگ بوجود می اید و خورشید هیچ گاه به سیاه چاله تبدیل نمی شود

 

کهکشان (قسمت دوم)

کهکشانهای بیضوی

از نظر شکل شبیه به توپ فوتبال امریکایی و تا شکل کروی متغیر هستند و اشکالی بین اینها یافت می شود.برخلاف دیگر کهکشان ها که نور ابی از اختران فروزان و کم عمر منعکس می کنند، کهکشانهای  بیضوی زرد رنگ به نظر می رسند .علت این امر این است که شکل گیری اختران این کهکشانها متوقف شده اندکه می توان نتیجه گرفت که تقریبا تمام نور انها از اختران غول سرخ که طول عمر زیادی دارند تامین میشود.

کهکشان های فعال و غیرفعال

از تمام کهکشانها میزان معینی تشعشع الکترومغناطیسی ساطع می شود.برخی از کهکشان ها به طور غیر عادی ،مقادیر زیادی تشعشع تابش می کنند،که به این کهکشان ها، کهکشانهای فعال گفته می شود. انرژی انها از منبعی با جرم بسیار زیاد اما به هم فشرده که در مرکز کهکشان فعال قرار دارد تامین می شود.

انرژی اغلب به صورت اشعه ی ایکس ،موج رادیویی و همچنین نور است و میزان انرژی ازاد شده به قدری است که نمی توان تصور کرد که اختران انها بوجود اورده باشند.اختر شناسان براین عقیده هستند که تنها جسمی که قادر است این مقدار انرژی را ازاد کند یک حفره ی سیاه فوق العاده پرجرم است.بنابراین علت اینکه برخی کهکشانها از جمله کهکشان خودمان انرژی نسبتا کمی ازاد می کنند این است که حفره ی سیاه مرکزی کوچکی را درمیان گرفته اند.

کوازارها

ه نظر می رسد که کوازارها (شبه اختران) هسته ی فعال کهکشانهای دور دست هستند.انها سریعترین، درخشانترین و دورترین اجرام شناخته شده در جهان هستند.کوازارها همانند اختران ،از سطح زمین همچون نقطه نورانی بسیار ریز دیده می شوند. اگرچه کوازارها به اندازه ی منظومه ی شمسی هستند، اما برخی از انها مسافتی حدود 10میلیارد سال نوری را طی می کنند که به ما برسند. ما برای اینکه چنین اجرام دوری را شناسایی کنیم نیاز به تابش زیاد نور انها داریم. تشعشع برخی از کوازارها حدود100 برابر تشعشع کهکشانهای بزرگ است.

با گسترش جهان، کوازارها که در لبه ی خارجی انها قرار دارند، به سرعت از زمین فاصله می گیرند.دورترین کوازارهایی که قابل رویت هستند حدود 12 میلیارد سال نوری در جهت انتهای قابل مشاهده ی جهان قرار دارند. به خاطر زمان زیادی که طول می کشد تا نور کوازارها به زمین برسد ،این کهکشانها این امکان را به اختر شناسان می دهند که جهان را در اولین مراحل شکل گیری مورد مطالعه قرار دهند.

کوازارها فوق العاده درخشان ودر عین حال بسیار فشرده هستند .در مقایسه با گستره ی کهکشان راه شیری که 100000 سال نوری می باشد،کوازارها قطری حدود چند روز یا هفته ی نوری را تشکیل می دهند.

کهکشانهای رادیویی

تمامی کهکشانها امواج رادیویی فنور قابل رویت و انواع تشعشع از خودشان تولید می کنند انرژی رادیویی یک کهکشان رادیویی خیلی متراکم تر از انرژی کهکشانهای معمولی می باشد.این انرژی از دو قطعه ی خیلی بزرگ ،یا ابرهای غول پیکر متشکل از ذرات در حال دور شدن از کهکشانها تشعشع می یابند.

این ابرهای بزرگ از فورانهای گازی که از مرکز کهکشان با سرعتی معادل یک پنجم سرعت نور خارج می شوند، در اسمان شکل می گیرند.به نظر می رسد که فوران این ابر بزرگ توسط یک حلقه ی پیوستگی صورت می گیرد که یک حفره ی سیاه خیلی متراکم را در بر می گیرد و در مرکز کهکشان واقع است. از هر یک میلیون کهکشان فقط یکی از انها یک کهکشان رادیویی است.

تصادم کهکشانها

بیشتر کهکشان ها از کهکشانهای همسایه خود صد هزار سال نوری فاصله دارند . به هر حال بعضی از کهکشانها تا اندازه ای به یکدیگر نزدیک می شوند که نیروی جاذبه ی دو طرفه انها اشیاء موجود در کهکشان دیگر را به طرف خود کشد و این امر باعث بوجود امدن توده هایی بنام دنباله های کشندی می گردد، که این دنباله ها مانند پلی کهکشانها را به یکدیگر وصل می نماید. نزدیکی بیش از حد کهکشان ها ممکن است باعث تصادم انها شود و بدنبال این عمل یک تغییر شکل بنیادی در شکل ظاهری انها صورت گیرد.

کهکشان (قسمت اول)

 

به مجموعه ستارگان ،گاز وغبار گفته می شود که با نیروی جاذبه کنار هم نگاه داشته شده اند کوچکترین کهکشان ها دارای عرضی  برابر با چند صد سال نوری ،شامل حدود100000میلیارد ستاره هستند . بزرگترین انها تا 3 میلیون  سال نوری عرض دارند و شامل بیش از 1000 میلیارد ستاره هستند.

 

اشکال کهکشانها براساس شیوه ای طبقه بندی می شوند کهطبق شیوه ی طبقه بندی اختر شناس امریکایی ،ادوین هابل ف شکل یافته است در مورد تکامل کهکشانها اطلاعات قطعی کمی در دست است . تنها مطلب مورد اطمینان این است که کهکشانها میلیاردها سال پیش به شکل توده ای از ابرهای گازی و غباری بوجود امدند.

کهکشان های نامنظم

این کهکشانها هیچ شکل یا ساختار منظمی ندارند ، انها دارای جرم بیشتری از کهکشانهای دیگر هستند و بیشتر اخترهای موجود در انها دارای طول عمر کم و درخشان می باشند. با وجود اینکه بسیاری از کهکشان های نامنظم در برگیرنده ی نواحی تابان گازی هستند که اخترها در انها شکل می گیرند ،بیشتر گاز میان ستاره ای کهکشانها بایستی متراکم شوند تا اخترهای جدیدی بوجود اورند. حدود 5% از هزار کهکشان درخشان را کهکشان های نا منظم تشکیل می دهند. این در حالی است که یک چهارم کهکشانهای شناخته شده نیز کهکشانهای نامنظم هستند.

کهکشانهای مارپیچی

این نوع کهکشانها دارای بازو هشتندکه شکل مارپیچی در اطراف برامدگی مرکزی یا هسته فقرصی ایجاد می کنند که چرخش هسته با چرخش بازوهای ان همراه می شود .جوانترین اخترهای کهکشانهای مارپیچی در بازوهای کم توده یافت می شوند و اختران کهن سال بیشتر در هسته ی کتراکم قراردارند . کهنترین اخترها در هاله های کروی پراکنده قرار دارند و اطراف قرص کهکشانی را فرا گرفته اند . بازوهای مذکورهمچنین دارای غبار و گاز فراوانی هستند که منجر به تشکیل اختر های جدیدی می شود

کهکشانهای مارپیچی میله ای

یک کهکشانهای مارپیچی میله ای  دارای یک هسته  برامدگی مرکزی کشیده شده ومیله ای شکل است.همزمان با چرخش هسته این طور به نظر می رسد که در هر سوی هسته یک بازو نیز می چرخد . برخی  اخترشناسان عقیده دارند کهکشان راه شیری نیز یک کهکشانهای مارپیچی میله ای است. شکل کهکشانهای مارپیچی و کهکشانهای مارپیچی میله ای متغیر است.

از کهکشانهای با برامدگیهای مرکزی بزرگ بابازوهای نه چندان بهم پیوسته تا کهکشانهای با برامدگی مرکزی کوچک و بازوهای ازاد .

گرچه کهکشانهای مارپیچی و مارپیچی میله ای پیش از این به عنوان دو نوع کهکشان متفاوت طبقه بندی می شوند اما امروزه اختر شناسان انها را مشابه می دانند.

   قسمت های مختلف کهکشان راه شیری

 

منظومه شمسی

 

منظومه شمسی

منظومه ی شمسی حدود5 میلیارد سال پیش وطبق برخی نظریات 10میلیارد سال پیش، از ابری متشکل از گاز و غبار بین ستاره ای ، اغاز گردید.جاذبه باعث انقباض ابر شده و کره متراکمی از گاز در مرکز ابر بوجود اورد همچنین جاذبه باعث شد تا دوران ،با سرعت زیادی انجام شود و سبب  شود تا مواد موجود در ابر پهن شده و حلقه ای بوجود اید که نواحی متراکم مرکزی را در بر بگیرد.

 

سرانجام در ناحیه ی  متراکم، گرمای لازم برای انجام واکنشهای هسته ای فراهم گشت و بدین ترتیب خورشید بوجود امد. و اعضای کوچکتر منظومه ی شمسی از مواد موجود در این حلقه بوجود امدند که این اعضا شامل:

                                   سیارات – سیارکها – ستاره ی دنباله دار 

می باشند.

نکته ی قابل توجه این است که منظومه ی شمسی میلیونها سال طول کشیده تا از ابری متشکل از گاز و غبار پدید اید.

خانواده ی منظومه شمسی:

تمام اجرام اسمانی که در یک منظومه ی مداری قرار دارند ، تحت تاثیر جاذبه ای دو جانبه  به دور یک جرم مشترک مرکزی می چرخند.در منظومه ی زمین وماه مرکز جرم مشترک (Center mass) در فاصله ی   4644.37 کیلو متری هسته ی زمین می باشد و از سطح زمین خارج نشده است زیرا شعاع زمین10^3*6.37 کیلو متر می باشد که از رابطه  ی زیر محاسبه می شود :  

X_cm=(M_earth*X_earth)+(M_moon*X_moon)/(M_erath+M_moon)=4644.37 Km

توجه :در فرمول بالا X_earthرا صفر در نظر می گیریم چون کره زمین را در مرکز محورهای مختصات قرار دادیم و ماه را در فاصله مداریش نسبت به زمین قرار می دهیم که مقادیر بالا را در قسمت اول اطلاعات نجومی اورده ام.       

در مورد منظومه ی شمسی مرکز جرم مشترک همواره با تغییر موقعیت نسبی سیاره ها ، در حال تغییر است . این مرکز جرم در فاصله ای حدود 300000 (Km) خارج از سطح خورشید می باشد.

از گذشته به یاد داریم که در منظومه ی شمسی 9 سیاره وجود دارد که عبارتند از :

عطارد (تیر)، زهره (ناهید)، زمین، مریخ (بهرام)، مشتری (برجیس)، زحل (کیوان)، اورانوس، پلوتون و نپتون.

که به دور خورشید می چرخند اما بد نیست بدانید که در چند سال گذشته اخترشناسان سه سیاره ی دیگر را که به دور خورشید می چرخند را شناسایی کردند که انها نیزعبارتنداز :           سدنا ، سیرس و ماکه ماکه

بدین ترتیب در منظومه شمسی دوازده سیاره بدور خورشید در حال چرخش هستند.

خورشید نزدیکترین ستاره به زمین است دمای مرکز آن حدود 10^6*14.5 درجه سانتیگراد است. حجم خورشید بسیار زیاداست طوری که می تواند 1300000زمین را در خود جای دهد. خورشید بیشتر از گاز هیدروژن تشکیل شده اما در آن گازهای دیگری نیز وجود دارد. خورشید تقریبا 8 دقیقه نوری با ما فاصله دارد.

سال نوری

میزان مسافتی که نور با سرعت  ۱۰^۸*۳متر بر ثانیه (در خلاء) در مدت یک سال می پیماید را گویند.

برخی اطلاعات نجومی(قسمت دوم)

 

	عطارد(تیر Mercury	زهره(ناهید)        Venus	زمین        Earth	مریخ(بهرام)        Mars
فاصله ی متوسط از خورسید(10^6Km)	57.9	108	150	228
دوره ی گردش به دور خورشید(years)	0.241	0.615	1	1.88
دوره ی چرخش               (Days)	58.7	243-	0.997	1.03
سرعت مداری                 (Km/s)	47.9	35	29.8	24.1
تمایل محور به مدار    (درجه)	<28	3≈	23.4	25
تمایل مدار به مدار زمین(درجه)	7	3.39	_	1.85
خروج از مرکز مدار	0.206	0.0068	0.0167	0.0934
قطر استوایی                  (Km)	4880	12100	12800	6790
جرم                        ( نسبت به زمین)	0.0558	0.815	1	0.107
چگالی متوسط                (g/cm^3)	5.6	5.2	5.52	3.95
شتاب ثقل در سطح         (m/s^2)	3.78	8.6	9.78	3.72
سرعت گریز                    (Km/s)	4.3	10.3	11.2	5
تعداد قمرهای شناخته شده	0	0	1	2

 

نکته قابل توجه: در دوره چرخش زهره (ناهید) اگر توجه کنید 243 -درج شده است که نشان دهنده ی این موضوع است که زهره خلاف دیگر سیارات می چرخد.

 در قسمت سوم اطلاعات دیگر سیارات را خواهم گذاشت.

 

برخی اطلاعات نجومی(قسمت اول)

یک سری اطلاعات نجومی در مورد خورشید ،زمین و ماه را در جدول زیر موجود است و در پایان هم حروف یونانی را که در نام گذاری صورت های فلکی مورد استفاده قرار می گیرند امورده ام:

ویژگی	خورشید	زمین	ماه
جرم (Kg)	10^30*1.99	10^24*5.98	10^22*7.36
شعاع متوسط (m)	10^8*6.96	10^6*6.37	10^6*1.74
چگالی متوسط (Kg/m^3)	1410	5520	3340
شتاب ثقل در سطح (m/s^2)	274	9.81	1.67
سرعت گریز (Km/s)	618	11.2	2.38
دوره ی تناوب چرخش (day)	26تا 37	0.997	27.3
شعاع متوسط مدار (Km)	10^17*2.6	10^8*1.5	10^5*3.82
دوره ی تناوب مداری	years 2.4*10^8	yaer 1	days 27.3

خورشید که یک کره ی متشکل از گاز است نوع چرخش ان مانند اجسام صلب نیست ،دوره تناوب چرخش خورشید در استوایش 26 روز و در قطب هایش 37 روز می باشد.

همچنین در جدول بالا شعاع متوسط مدار و دوره ی تناوب مداری برای خورشید نسبتع به حول مرکز کهکشان ،برای زمین حول خورشید وبرای ماه حول زمین می باشد.

روش نام گذاری صورت های فلکی :

در سال 1603بایر(Bayer) اختر شناس المانی روش جدیدی برای انم گذاری صورت های فلکی ابداع نمود .در این نوع نام گذاری ،صورتهای فلکی با نام لاتین و اختران انها با حروف یونانی مرتب می شوند. بدین شکل که درخشنده ترین انها را با حرف اول یونانی یعنی الفا (α) ،دومین اختر نورانی انها را با دومین حرف یونانی یعنی بتا (β )،و...نام گذاری می شوند.برای مثال منظور از اتا - دجاجه هفتمین اختر درخشنده ی صورت فلکی دجاجه می باشد.

در زیر حروف یونانی را اورده ام :

رو               ρ                          یوتا            ι                        الفا             α  

سیگما            σ                         کاپا            κ                        بتا              β 

تو                 τ                         لاندا           λ                        گاما            γ

اوپیسیلون        υ                         مو            μ                         دلتا            δ

فی               φ                          نو            ν                        اپسیلون        ε

خی              χ                          کیسی         ξ                        زتا             ζ

پسای            ψ                          امیکرون     ο                        اتا             η

امگا             ω                          پی           π                        تتا             θ    

                                                                                                           

 

اولین پست

 

((وَلله ما فی السَّمواتِ وَ ما فی الارضِ))

با نام و یاد خداوند اسمانها و زمین ،اولین پست وبلاگ را  با این نکته اغاز می کنم که اسمانها و زمین تنها ملک خداوند است .شاید بارها و بارها در یک شب آرام که آسمان زیبایی خود را به ما ارزانی می دارد، به اسمان نگریسته ایم و از چشمک زدن اختران ان و از همه زیبا تر ناز وکرشمه ی عروس آسمان، ماه ، لذت برده ایم  و خداوند یکتا را برای آفرینش این زیبایی سپاس گفته ایم .

میلیون ها سال است که شب هنگام اسمان را اخترانی چشمک زن و حیرت انگیز می پوشاند.میلیونها سال است که کره ی  زمین بسان فرفره ای چرخان ،خورشید را دور می زند،ولی تاریخ بسیار جوان انسانها ،روایات گوناگونی از اسمانها دارد:

کاهنان دربار فراعنه از این فروزندگان شب برای پیش گویی مدد می گرفته اند.انا کسیماندر یونانی اسمان را همچون کره ای بلورین با میخ های نقره ای کوبیده بران می دید.

مردان بزرگی همچون کپلر ،هرشل ،هابل و... هرچه بیشتر در اعماق اسمان قدم گذاشته اند با شگفتی های فراوان دیگری روبرو شده اند اما باز هم دانش انسان در این مورد به اندازه ی سر سوزنی بیش نیست.

اگر چه کشور ما بنا به تاریخ فیکی از سرزمین های گسترش دهنده ی دانش اختر شناسی بوده است، واختر شناسان و اندیشمندان بزرگی همچون عبدالرحمان صوفی ،ابوریحان بیرونی ،غیاث الدین جمشید کاشانی ،از خود برون داده است ،ورصد خانه های مجهزی چون مراغه و سمرقند را دارا بوده است ،اما متاسفانه دیری است که این علم به ورطه ی فراموشی سپرده شده است

همان طور که می دانیم امسال(۲۰۰۹میلادی ) سال اخترشناسی نام گرفته است و انجمن نجوم اماتوری ایران برای امسال شعار "وحدت ملی - پیشرفت جهانی در عرصه ی اخترشناسی "را انتخاب کرده است تا با همیاری همه ی هموطنان علاقه به این رشته ی جذاب، بتوان این علم بزرگ را باز شناسی نماییم.

من نیز در این زمینه ،هرچند اختر شناس نیستم ،امید وارم بتوانم سهم کوچکی در اشاعه ی علم اختر شناسی داشته باشم .